Tot voor een paar weken waren de economische vooruitzichten voor heel wat bedrijven veelbelovend. De werkloosheid had een historisch minimum bereikt, verschillende sectoren vertoonden een gestage groei, en bedrijfsleiders waren over het algemeen voorzichtig optimistisch. Maar dat was voor de wereldwijde uitbraak van COVID-19. Deze pandemie heeft een onverwachte en nooit geziene economische impact op de bedrijfswereld en volgens macro-economen is het risico op een recessie reëel.

Het is duidelijk dat ook de tewerkstelling ernstig geraakt zal worden door deze virusuitbraak. De International Labour Organisation (ILO) bestudeerde verschillende scenario’s inzake de impact van COVID-19 op de wereldwijde groei van het BBP. Op basis daarvan werkte ILO twee mogelijke scenario’s uit voor de impact van deze crisis op de tewerkstelling. In het optimistische scenario verwacht ILO een toename in de werkloosheid van 5,3 miljoen, terwijl deze stijging in het meest pessimistische scenario tot 24,7 miljoen zou kunnen oplopen (het basisniveau van werkenden in landen met een hoog inkomen bedroeg in 2019 188 miljoen). Ter vergelijking: tijdens de wereldwijde financiële crisis van 2008-2009 was er een stijging van de werkloosheid met 22 miljoen.

Hoewel deze statistieken zeer onzeker blijven, ziet het er toch naar uit dat een stijging van de werkloosheid op wereldschaal onvermijdbaar lijkt. Los van welk scenario zich zal afspelen en los van de objectieve cijfers is het duidelijk dat heel wat medewerkers toch zeker subjectief wakker zullen liggen over het behoud van hun job. En als we één ding weten over jobonzekerheid dan is het dat jobonzekerheid besmettelijk is en dat het een effect kan hebben op het algemene werkklimaat in je organisatie.

Leiders die – zelfs met deze verhoogde onzekerheid in zicht – een positief werkklimaat willen behouden, kunnen maar beter focussen op drie elementen:

1) Transparantie en authenticiteit: maak geen beloftes die je niet kan nakomen

Een reputatie opbouwen, duurt jaren. Een reputatie om zeep helpen, duurt maar vijf minuten, of in dit geval enkele weken. En onderzoek wijst uit dat een klimaat van jobonzekerheid diepe wonden kan slaan, wanneer er een gebrek is aan transparantie en authenticiteit. Binnen een context waarin onzekerheid onderhevig is aan snelle veranderingen, is transparant en authentiek zijn makkelijker gezegd dan gedaan. Voor de crisis legde je misschien de nadruk op de unieke bijdrage van elke medewerker en hoe belangrijk hij of zij wel is. Nu we een paar weken verder zijn, dwingt de financiële realiteit je ertoe om enkele of vele medewerkers (tijdelijk) werkloos te maken. In onzekere tijden is het belangrijk om realisme aan de dag te leggen en geen beloftes te doen die je niet kan waarmaken. Wees eerlijk en transparant over die onzekerheid en over het feit dat je enkel kan focussen op de eerstvolgende stap.

2) Bereid je medewerkers voor

Zelfs wanneer geconfronteerd met onzekerheid – want niemand kan de toekomst voorspellen – kan je als leider mensen voorbereiden op verschillende scenario’s, en kan je open communiceren over de implicaties en gevolgen van elk van deze scenario’s.
Je kan zelfs je team of de volledige organisatie betrekken bij het denkproces rond de mogelijke scenario’s die zich zouden kunnen voordoen. Op die manier bereid je je medewerkers niet alleen mentaal voor op wat er kan komen, maar genereer je ook relevante en belangrijke input om voor elk scenario een actieplan uit te werken.

3) Focus op solidariteit en samenwerking

Net zoals het jaren duurt om een reputatie op te bouwen, duurt het ook jaren om een gezond werkklimaat uit te bouwen dat gebaseerd is op samenwerking. In crisistijd kan het als leider verleidelijk zijn om de controle over te nemen en vaker beslissingen te gaan opleggen als een soort van mechanisme om jezelf af te sluiten voor de menselijke pijn die jouw beslissingen misschien veroorzaken. Hoewel het natuurlijk belangrijk is om de touwtjes in handen te houden, is het net zo belangrijk om open te staan voor het menselijke leed dat misschien voortvloeit uit jouw beslissingen. Het is evenzeer belangrijk om tijdens je besluitvorming te blijven openstaan voor input vanuit de basis. Door het belang van samenwerking en solidariteit te benadrukken en hiervoor zelf als rolmodel op te treden, kan je het mogelijks schadelijke effect dat een verhoogd gevoel van jobonzekerheid heeft op het klimaat van een organisatie, beperken. Onderzoek toont aan dat jobonzekerheid het werkklimaat meer schade toebrengt, wanneer er al een of andere vorm van concurrentie aanwezig was in plaats van samenwerking. Dat betekent dat ook verloningssystemen die differentiëren tussen groepen van medewerkers in je organisatie wel eens de schaduwzijde zouden kunnen blootleggen van wat anders een gezonde winnaarsmentaliteit binnen je organisatie was.

Wil je meer leren over hoe je je organisatie / team doorheen een turbulente periode kan leiden? Registreer je voor onze gratis webinar!
Op 28 april biedt het Centre for Leading Adaptive Organisations een gratis webinar aan. Professor Katleen De Stobbeleir zal inzichten delen over hoe je jezelf, je team en je organisatie doorheen een turbulente periode kan loodsen. Registreer hier.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here